29 Ocak 2011 Cumartesi

ATP

Klorofil tarafından emilen ışık enerjisi, o haliyle bitkilere yararlı değildir. Yararlı bir hücre enerjisine, bir kimyasal enerji biçimine dönüşmesi gereklidir. Bitki olsun hayvan olsun bütün canlı hücrelerin enerji sağlayıcısı daha çok ATP olarak bilinen adenosin trifosfattır. ATP, hemen hemen DNA zincirinin tek bir nükleotid halkası büyüklüğünde ve karmaşıklığında bir moleküldür.


ATP Nedir, ATP Nasıl Elde Edilir

Canlı sistemlerinde kimyasal tepkimelerin başlaması için enzimler ge­reklidir. Ancak tek başına yeterli değildir. Bir tepkimenin başlaması için az da olsa enerjiye gerek vardır. Herhangi bir hücrede geçen bir olayda kullanı­lan enerji doğrudan ATP den sağlanır.

ATP Yapısı


ATP'nin yapısında, iki organik molekül ve birbirine zincirlenmiş üç fosfat bulunur. Organik moleküllerden biri azot içeren adenin; diğeri 5 kar­bonlu riboz şekerdir. ATP molekülünde bulunan enerjinin büyük bölümü fosfatlar arasındaki bağlarda bulunur. Bu bağlara yüksek enerjili fosfat bağı denir ve dal­galı kısa bir çizgi ile gösterilir.
Bir ATP molekülünde;

1 tane  azotlu organik baz olan Adenin bazı 
1 tane 5 karbonlu riboz şekeri 
3 molekül Fosforikasit bulunur.



ATP'nin Kullanılması
ATP'nin fosfat bağlarındaki enerji, ısı enerjisi olarak kaybolmaz. Hüc­rede birçok enerji gerektiren biyokimyasal olayın gerçekleşmesinde rol oy­nar. ATP molekülü yapısında bulunan en, uçtaki fosfat grubunu, başka bir moleküle aktarır. Bu sırada, fosfat bağmdaki enerji de moleküle geçer. Enerji alan molekül aktif hale gelir ve böylece diğer reaksiyonlara hazır olur. ATP molekülü bir fosfat grubu verdiği zaman ADP'ye, iki fosfat grubu verdiği zaman AMP'ye dönüşür. Bunlardan AMP boş aküye, ATP veADP'yi dolu aküye benzetebiliriz.

ATP'nin Sentezi

ATP molekülü sadece hücre içinde bulunur. Dışarıdan besin maddele­riyle doğrudan ATP almak mümkün değildir. Diğer yandan ATP hücre için­de çok kısa süreli depolanabilme özelliği, bu molekülün sürekli yenilenme­sini zorunlu kılar. Buna göre; bir molekül ATP sentezlenebilmesi için ADP bir fosfat grubu ile, AMP ise iki fosfat grubuyla birleşir.
Canlı sistemlerinde ATP sentezi için gerekli enerjiyi sağlayan tepki­meler başlıca dört bölümde incelenir.Bunlar;

1. Substrat düzeyinde fosforilasyon (Fermentasyon),
2. Oksitatif fosforilasyon (oksijenli solunum),
3. Fotosentetik fosforilasyon (Fotosentezin ışık devri reaksiyonları),
4. Kemosentetik fosforilasyon (Kimyasal enerji kaynaklarından).
Sonuç olarak, ATP tüm canlı hücrelerde enerji taşıma görevi yapar. Bir insan yürürken, konuşurken, nefes alırken, bir balık yüzerken, bir bitki­nin tomurcuğu açarken, bir kuş uçarken, bira maya hücresi bölünürken, bak­teri hücresi çoğalırken, kullandıkları enerjinin hepsinin aynı kaynaktan, yani ATP'den sağlandığı unutulmamalıdır.


ATP İLE İLGİLİ SORULAR
1. ADP + P + Enerji ----------->  ATP    
Solunumda ATP sentezlemek için kullanılan enerji çeşidi nedir?                                                                                                         
A)Radyasyon enerjisi                  B) Elektrik enerjisi                 C)Kimyasal bağ enerjisi       
D)Hareket enerjisi                       E) Beden enerjisi


2.Aşağıdakilerden hangisi, hücrelerde birim zamanda üretilen ATP miktarı ile doğrudan ilişkili değildir?

A) Lizozom                  B) Sıcaklık                 C) Mitokondri
D) Glikoz                     E) Enzim 
3.  Canlılarda ATP sentezi;
                   I.            Işık enerjisi yardımı ile
                 II.            İnorganik maddelerin oksidasyonu ile
               III.            Besin maddelerinin oksidasyonu ile
Gerçekleşmektedir . Bunlardan hangisi  hem ototrof hem de heterotroflar tarafından
gerçekleştirilebilir
A) Yalnız I                     B) Yalnız II            C) Yalnız III           D) I ve II                E) II ve III
4. ATP molekülü ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Vücudun enerji dövizidir.     
B) Bir nükleotittir.
C) Hücrede sadece ekzergonik reaksiyonlar için enerji kaynağıdır.
D) Fosfat grubu taşıyan bir koenzimdir.
E) Serbest enerjiyi kimyasal enerji şeklinde depolar.
5. Katabolik reaksiyonlardan sağlanan enerji yalnız nerede kullanılır?
A) Protein sentezinde.
B) Aktif taşımada.
C) Kas kasılmasında.
D) Hücre bölünmesinde.
E) ADP’nin ATP’ ye dönüştürülmesinde.
6. Fosforilasyon nedir?
A) Proteinlerin yıkılması.
B) ADP’den ATP yapılması.
C)Böbrekten fosfat atılması.
D) Karbonhidratların yakılması.
E) NAD’ nin elektronları oksijene iletmesi
7.  Aşağıdakilerden hangisi ekzergonik reaksiyondur?
A) Biyosentez
B) Sinirsel iletim
C) ADP + P ---> ATP + H2O
D) Glikoliz
E) Genetik bilgi aktarımı
8. ATP molekülü serbest enerjinin kısa süre için tutulmasını sağlayan, sürekli olarak yıkılıp yapılan bir moleküldür. ADP molekülüne bir inorganik fosfatın eklenmesi ile serbest enerji kimyasal enerji formunda tutulmuş olur. Bitki hücrelerinde ATP sentezi nasıl sağlanır?
A) ATP’nin hidrolizinden
B) Havanın CO2’den
C) Güneş ışığı-fotofosforilasyon
D) ATP’nin dehidrasyon sentezinden
E) Klorofilden
9. ATP, enerjinin taşınması için neden en uygun bir moleküldür?
A) Çok güçlü kovalent bağları vardır.
B) Riboz şekerinde enerjinin büyük bir kısmı depolanır.
C) Elektronların rahat hareket edebileceği iyonik bağları vardır.
D) Bağların kopması halinde çok miktarda enerjiyi serbest bırakırlar.
E) Organik bazları enerjiyi depolayıcı özelliktedir.
10. ATP yapısal olarak en çok aşağıdaki hangi moleküle benzer?
A) Amino asit            B)Yağ asiti              C)Glikojen             D) DNA nükleotid        
E) RNA nükleotid
11. Aşağıdakilerden hangisi, ATP için yanlış bir açıklamadır?
A) İki düşük enerjili fosfat bağı içerir.
B) N’lu organik bazı  adenindir.
C) Şekeri 5 C’lu ribozdur.
D) Reaksiyon için gerekli aktivasyon enerjisi verir.
E) Enzimatik tepkimelerde kullanılır
12. Aşağıdaki biyokimyasal reaksiyonlardan hangisi katabolik reaksiyondur?
A) Amino asitlerin birleşerek proteinleri oluşturması
B) ADP + Fosfat + Enerji --> ATP + H2O
C) Glikozların birleşerek nişastayı oluşturması
D) C6H12O6 + 6O2 --> 6CO2 + 6H2O + Enerji
E) 6CO2+12H2O+Enerji --> C6H12O6+6O2+ 6H2O




Hiç yorum yok:

Yorum Gönder